FINALISTAS

A verdade é que tiñámolo un pouco calado pero durante este curso non perdemos o tempo. Ademais de facer un montón de experimentos, experimentamos coa cámara. Por uns días convertémonos en directores de cine, en actores e actrices, bailaríns... e gravamos unha curta que leva por título SOÑAR. Con ela participamos no II Concurso Nacional de Curtas Escolares organizado por PlatinoEduca e acaban de comunicarnos que somos finalistas. Polo que o día 16 de xuño faremos as maletas e colleremos rumbo a Madrid para participar na Gala na que se dará a coñecer o gañador. Que emoción!!!

FOSFORESCENCIA

Todos temos moi claro que, se estamos completamente ás escuras, non podemos ver nada de nada, non si? Isto ocorre porque, para ver, precisamos luz.

Podemos imaxinar a luz coma se fose unha pequena pelota: chega aos obxectos, rebota neles e entra nos nosos ollos, levando ata o cerebro a información necesaria para formar a súa imaxe. Polo tanto, se non hai luz, non hai “pelota”, non hai rebote e non hai imaxe dos obxectos no noso cerebro… agás aquelas imaxes que creamos nós mesmos coa axuda da imaxinación.

Porén, hoxe descubrimos algo moi curioso: existen materiais que se comportan un pouco coma o Monstro das Galletas. Pero, en vez de comer galletas, “comen” luz. Cando están expostos á claridade, absorben parte desa luz e gárdana durante un tempo. Despois, cando apagamos o interruptor, eses materiais van liberando pouco a pouco a luz acumulada, e por iso parece que brillan na escuridade.

Este fenómeno chámase fosforescencia. Grazas a el, algúns obxectos poden seguir emitindo luz durante uns segundos, minutos ou mesmo máis tempo despois de estar iluminados. 

Apagamos as luces e.....

Ciencia ou maxia? 

Nós xa sabemos a resposta: é ciencia!

O PACO e a PACA

Hoxe no noso laboratorio investigamos: que pasa cando a luz chega a un obxecto? Pois depende do obxecto, claro. A luz non trata igual a todo o mundo.

Algúns obxectos son transparentes. Iso quere dicir que deixan pasar a luz. Son como portas abertas. A luz entra por un lado e sae polo outro case sen despeitearse. Por exemplo, o plástico transparente ou o vidro deixan que vexamos a través deles.

Outros obxectos son opacos. Estes non deixan pasar a luz. Son como gardas moi serios que din: “Por aquí non pasa ninguén!”. Cando a luz chega a un obxecto opaco, queda bloqueada, e detrás aparece unha sombra. A sombra é esa zona á que a luz non puido chegar porque había algo no medio.

Tamén hai obxectos que deixan pasar só un pouquiño de luz, pero non se ve claro a través deles. Eses chámanse translúcidos. Son como cando alguén fala coa boca chea: chega algo, pero non se entende todo.

Para comprobar todo isto, fixemos xogos co retroproxector. Poñiamos obxectos enriba e mirabamos que pasaba coa luz. Algúns deixábana pasar e aparecían formas claras e brillantes. Outros tapábana e facían sombras ben marcadas. O retroproxector parecía un teatro de sombras científico, pero sen entradas nin flocos de millo.

Despois usamos unha lanterna, que é como un sol pequeno con pilas. Apuntamos a distintos obxectos e observamos as súas sombras. Cando achegabamos o obxecto á lanterna, a sombra facíase máis grande. Cando o afastabamos, a sombra cambiaba de tamaño. A luz viaxa en liña recta, así que, se un obxecto se pon no seu camiño, a luz non pode rodealo como se fose unha formiga despistada. Queda bloqueada e aparece a sombra.

Un dos momentos máis divertidos foi cando usamos o cu dunha botella. Si, si: o cu da botella tamén sabe facer ciencia! Ao poñelo diante da luz, vimos formas curiosas, círculos, debuxos raros e efectos luminosos. Iso pasa porque o plástico da botella pode deixar pasar a luz, pero tamén pode desviala un pouco. A luz cambia de dirección cando atravesa certos materiais transparentes. Iso chámase refracción, que é unha palabra moi elegante para dicir: “A luz entrou dereita e saíu algo torta”.

Tamén fixemos unha figura con plastilina e proxectamos a súa sombra. Como a plastilina é opaca, non deixa pasar a luz. Entón a súa silueta apareceu no chan moito máis grande, coma se a nosa pequena figura se convertese nun monstro de plastilina xigante. Pero non daba medo, porque os monstros científicos só asustan ás preguntas aburridas.

Con este experimento aprendemos varias cousas importantes: que a luz viaxa en liña recta, que os obxectos transparentes deixan pasar a luz, que os opacos fan sombra e que as sombras cambian segundo como poñamos a luz.

E o mellor de todo é que aprendemos facendo o que máis lle gusta á ciencia: probar, mirar, sorprenderse, rir e volver probar. Porque ás veces unha lanterna, unha botella e un anaco de plastilina poden converterse nun laboratorio cheo de descubrimentos.

Esta última é a sombra do boneco de Noa, O Paco. Onde irá a sombra da súa amiga, A Paca? Mans á obra! Deixámosvos, que temos que ir buscala.

Ata a próxima!

Hoxe no Club de Ciencia fixémonos unha pregunta tan sinxela como sorprendente: pódese ver o son?

A primeira vista parece unha desas preguntas trampa. "O son escóitase, non se ve", sería a resposta. Pero a ciencia, non sabemos como se as apaña, pero sempre atopa a maneira de complicar o obvio. A través dun experimento con arroz, sementes de chía e sal fina de cores, comprobamos que as vibracións sonoras poden producir efectos visibles sobre os obxectos, chegando a formar debuxos e patróns realmente chamativos.

Que queriamos demostrar?

O obxectivo do experimento era amosar que o son é unha vibración mecánica. Isto significa que o son non viaxa como unha “cousa invisible", senón como unha onda que fai vibrar o medio polo que se transmite. E nós sentimos esas vibracións, como se foran unha masaxes ou pequenas cóxegas na palma das nosas mans.

E tamén as vimos na corda dun ukelele.

Cando esas vibracións chegan a unha superficie onde hai materiais lixeiros enriba, estes poden moverse, redistribuírse e formar figuras.

Como o fixemos?

Para observar estes efectos empregamos materiais sinxelos: arroz, sementes de chía e sal fina de cores que puxemos sobre un film tensado nun conco para que alí colocados, puideran escoitar o noso concerto. E que pasou? Pois que dependendo do son e da súa intensidade, os materiais movéronse de maneiras moi distintas. Ademais, cada material respondeu dun xeito diferente:

• As sementes de chía, máis pequenas e lixeiras, ofrecían distribucións diferentes.

• O arroz, por ser máis grande e pesado, movíase con algo de dificultade.

• A sal fina de cores permitía ver os debuxos con maior claridade.

A que conclusión chegamos?

Pois que estamos feitos uns verdadeiros e verdadeiras artistas.

Non vos parece?

ELECTROCUTADOS!!!

Ata agora, cando pensabamos na electricidade, imaxinabamos enchufes, cables, interruptores e bombillas acendéndose. Parecía que a electricidade só servía para dar luz, facer funcionar aparellos e, de paso, subir a factura. Pero hoxe, no Club de Ciencia descubrimos que hai outra electricidade moito máis sinxela, sorprendente e, sobre todo, bastante máis barata: a electricidade estática.

Esta vez non fixeron falla enchufes nin pilas. Chegou con globos, culleres, pelos, unha palla… e moitas ganas de experimentar.

Ao fretar unha culler contra o pelo, vimos como esta podía atraer pementa moída coma se tivese un poder secreto.

Ao fretar globos, descubrimos que tamén podían cargar enerxía e facer que os pelos se nos puxeran de punta.

Incluso unha agulla feita cunha palla acabou reaccionando sen que ninguén a tocase directamente.

A PRIMAVERA CHEGOU!

Xa chegou a primavera. Florecen os campos; florecen as árbores e no Club de Ciencia, florece a nosa creatividade. Bueno, tamén floreceron algunhas flores. Queredes saber como? Pois prestade moita atención.

O experimento comezou recortando papel absorbente en forma de pétalos de flor.

Cada científico colleu dous rotuladores, cada un dunha cor distinta. Cun trazaron raias no centro dos pétalos e co outro estamparon puntiños polos bordos. Coa axuda dunha goma, ataron os pétalos arredor dun bastonciño, dándolle forma de flor. 

Ao introducir a base da flor nun vaso de auga, o silencio fíxose expectante. Pouco a pouco, coma se a flor tivese vida propia, as cores comezaron a estenderse polos pétalos. Era a polaridade actuando en secreto: as moléculas de auga, atraídas entre si, subían polos finos camiños do papel levando consigo os pigmentos. As flores, antes blancas, convertéronse en obras de arte: manchas que se expandían, cores que se mesturaban, límites que se difuminaban. 

                                                                                                                                              

                                                           

                                 

                                                                   

                                                                                                    

                                                       

                             

                            

                                    

Ciencia e arte deixaron de ser opostos para transformarse en complementarios, como dous polos dunha mesma realidade.

O LABORATORIO

Do noso Club de Ciencia gústanos todo. Bueno, a dicir verdade, todo, todo, non. Non nos gusta o feito de non ter un espazo específico para facer todos os nosos experimentos.

O que pasa é que hoxe fomos visitar o laboratorio do IES Ramón Mª Aller e menudo laboratorio!! Pipetas, matraces, tubos de ensaio, vasos de precipitados, microscopios... Por ter, ata teñen un aparello para lavar os ollos en caso de que, por accidente, che entre neles algún produto químico de entre todos os que hai alí. 

E está claro! Ao ver o seu laboratorio tamén nos entraron gañas de ter nós un. Cando o señor Conselleiro volva visitarnos imos pedirllo. E que non sexa un laboratorio calquera, que nós tampouco somos uns científicos calquera!! E, como é de Lalín, malo será que non tire un pouquiño por nós.

No IES tratáronnos de marabilla. O profe de Bioloxía, Guitián, foi un moi bo anfitrión. E as súas axudantes, xa non digamos!!!!

Grazas a Silvia pola súa cálida acollida. 

Grazas a Luís por amosarnos o seu laboratorio e algúns segredos da Ciencia agochados alí. 

Grazas ás Marías, Alba, Ainhara, Noelia, Vera e Mariem, pola paciencia que tiveron con nós e polo agarimo que nos transmitiron.

Grazas a Mª Luz, a da cafetería, por agasallarnos cun paquete de chuches que, aínda que sabemos que son un material altamente "radioactivo", non pasa nada por comelas un día.

Moitas grazas a todos e a todas! A eses maiores, por comprender que o noso mundo, o dos pequenos, é un mundo fascinante, cheo de curiosidade, de gañas de aprender e tamén, con moitas cousas que ensinar.